Η οδοντική φθορά είναι η σταδιακή απώλεια της δομής των δοντιών που δεν οφείλεται σε τερηδόνα. Πρόκειται για ένα πολύ συχνό φαινόμενο, το οποίο μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε ηλικία και συχνά εξελίσσεται αργά, χωρίς έντονα συμπτώματα στην αρχή.
Η έγκαιρη διάγνωση είναι σημαντική, γιατί η οδοντική φθορά μπορεί να επηρεάσει τόσο την υγεία όσο και την αισθητική του χαμόγελου.
Ποια είναι τα αίτια της οδοντικής φθοράς;
Η οδοντική φθορά συνήθως προκαλείται από συνδυασμό παραγόντων:
🔹 Βρυγμός (τρίξιμο ή σφίξιμο των δοντιών)
Το ασυνείδητο τρίξιμο των δοντιών, κυρίως κατά τη διάρκεια του ύπνου, προκαλεί έντονη μηχανική καταπόνηση και λέπτυνση των δοντιών.
🔹 Παραλειτουργικές έξεις
Οι συνήθειες να δαγκώνουμε διάφορα σκληρά αντικείμενα (όπως μολύβια, στυλό, σκουλαρίκια στη γλώσσα) ή να τρώμε τα νύχια μας, συνήθως λόγω αυξημένου στρες, καταπονούν τα δόντια και συμβάλλουν στη φθορά τους.
🔹 Όξινες τροφές και ποτά
Αναψυκτικά, χυμοί, ενεργειακά ποτά, κρασί και όξινα τρόφιμα «μαλακώνουν» την αδαμαντίνη (σμάλτο) των δοντιών, αυξάνοντας τον κίνδυνο φθοράς.
🔹 Λανθασμένο βούρτσισμα
Η χρήση σκληρής οδοντόβουρτσας ή υπερβολικής πίεσης μπορεί να προκαλέσει φθορά, ιδιαίτερα στις περιοχές κοντά στα ούλα.
🔹 Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή βουλιμία
Τα οξέα του στομάχου επηρεάζουν σημαντικά την επιφάνεια των δοντιών και επιταχύνουν την οδοντική φθορά.
🔹 Φυσική φθορά με την ηλικία
Με τα χρόνια, η φυσιολογική χρήση των δοντιών μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή απώλεια οδοντικής ουσίας.
Ποια είναι τα συμπτώματα της οδοντικής φθοράς;
Τα πιο συχνά σημάδια περιλαμβάνουν:
- ευαισθησία στο κρύο, το ζεστό ή τα γλυκά,
- δόντια που φαίνονται πιο κοντά ή πιο «επίπεδα»,
- αλλαγή στο σχήμα ή στο χρώμα των δοντιών,
- μικρά σπασίματα ή λεία κοπτικά χείλη,
- πόνο στη γνάθο ή συχνούς πονοκεφάλους.
Πώς μπορούμε να προλάβουμε την οδοντική φθορά;
Η πρόληψη είναι το κλειδί:
- Περιορίζουμε την κατανάλωση όξινων τροφών και ποτών.
- Δεν βουρτσίζουμε τα δόντια αμέσως μετά από όξινα γεύματα (περιμένουμε 30–60 λεπτά).
- Χρησιμοποιούμε μαλακή οδοντόβουρτσα και σωστή τεχνική.
- Σε περιπτώσεις βρυγμού, ένας ειδικός οδοντιατρικός νάρθηκας (μασελάκι) κατασκευασμένος από τον οδοντίατρο προστατεύει τα δόντια.
- Επισκεπτόμαστε τακτικά τον οδοντίατρο για προληπτικό έλεγχο.
Ποια είναι η αντιμετώπιση της οδοντικής φθοράς;
Η θεραπεία εξαρτάται από το στάδιο της φθοράς:
- Σε αρχικά στάδια, αρκεί η παρακολούθηση και η αλλαγή συνηθειών.
- Ειδικά προϊόντα με φθόριο (οδοντόκρεμες, gel, βερνίκια) προστατεύουν τα δόντια από περαιτέρω φθορά και βοηθούν στη μείωση της ευαισθησίας.
- Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις, εφαρμόζονται συντηρητικές αποκαταστάσεις συνήθως με ρητίνη για την προστασία των δοντιών.
- Σοβαρή οδοντική φθορά μπορεί να απαιτεί ολοκληρωμένο σχέδιο αποκατάστασης που να περιλαμβάνει αύξηση της κάθετης διάστασης της σύγκλεισης. Η κάθετη διάσταση είναι το ύψος του προσώπου όταν τα δόντια μας κλείνουν σωστά μεταξύ τους. Όταν τα δόντια φθείρονται, αυτό το ύψος μπορεί να μειωθεί. Το αποτέλεσμα είναι το πρόσωπο να δείχνει πιο «κοντό», τα δόντια πιο μικρά και σε ορισμένες περιπτώσεις να εμφανίζονται ενοχλήσεις στη γνάθο ή στους μύες. Η αύξηση κάθετης διάστασης είναι η οδοντιατρική διαδικασία με την οποία επαναφέρουμε αυτό το χαμένο ύψος, ώστε το στόμα να λειτουργεί ξανά σωστά και η αισθητική του χαμόγελου να αποκατασταθεί.
Γιατί είναι σημαντικός ο έγκαιρος έλεγχος;
Όσο νωρίτερα διαγνωστεί η οδοντική φθορά, τόσο πιο απλή και συντηρητική είναι η αντιμετώπιση.
Αν παρατηρείτε αλλαγές στα δόντια σας ή αυξημένη ευαισθησία, ένας προληπτικός έλεγχος μπορεί να προστατεύσει το χαμόγελό σας μακροπρόθεσμα.
Κλινικά περιστατικά
Περιστατικό φθαρμένης οδοντοφυίας λόγω εκτεταμένων αποτριβών στα πρόσθια δόντια. Αντιμετώπιση με συντηρητικές αποκαταστάσεις σύνθετης ρητίνης σε αυξημένη κάθετη διάσταση.
Περιστατικό φθαρμένης οδοντοφυίας σε συνδυασμό με έλλειψη δοντιών. Αντιμετώπιση σε αυξημένη κάθετη διάσταση με συντηρητικές αποκαταστάσεις σύνθετης ρητίνης, αντικατάσταση παλαιάς στεφάνης (θήκης) στον άνω κεντρικό τομέα και μερική οδοντοστοιχία.
